Therāpadāna

Yasavagga

10. Upa­vā­nat­thera­apadāna

“Padumuttaro nāma jino,
sabbadhammāna pāragū;
Jalitvā aggikkhandhova,
sambuddho parinibbuto.

Mahājanā samāgamma,
pūjayitvā tathāgataṃ;
Citakaṃ katvā sugataṃ,
sarīraṃ abhiropayuṃ.

Sarīrakiccaṃ katvāna,
dhātuṃ tattha samānayuṃ;
Sadevamanussā sabbe,
buddhathūpaṃ akaṃsu te.

Paṭhamā kañcanamayā,
dutiyā ca maṇimayā;
Tatiyā rūpiyamayā,
catutthī phalikāmayā.

Tattha pañcamikā ceva,
lohitaṅkamayā ahu;
Chaṭṭhā masāragallassa,
sabbaṃ ratanamayūpari.

Jaṅghā maṇimayā āsi,
vedikā ratanāmayā;
Sabbasoṇṇamayo thūpo,
uddhaṃ yojanamuggato.

Devā tattha samāgantvā,
ekato mantayuṃ tadā;
‘Mayampi thūpaṃ kassāma,
lokanāthassa tādino.

Dhātu āveṇikā natthi,
sarīraṃ ekapiṇḍitaṃ;
Imamhi buddhathūpamhi,
kassāma kañcukaṃ mayaṃ’.

Devā sattahi ratnehi,
aññaṃ vaḍḍhesuṃ yojanaṃ;
Thūpo dviyo­janub­bedho,
timiraṃ byapahanti so.

Nāgā tattha samāgantvā,
ekato mantayuṃ tadā;
‘Manussā ceva devā ca,
buddhathūpaṃ akaṃsu te.

Mā no pamattā assumha,
appamattā sadevakā;
Mayampi thūpaṃ kassāma,
lokanāthassa tādino’.

Indanīlaṃ mahānīlaṃ,
atho jotirasaṃ maṇiṃ;
Ekato sannipātetvā,
buddhathūpaṃ achādayuṃ.

Sabbaṃ maṇimayaṃ āsi,
yāvatā buddhacetiyaṃ;
Tiyoja­na­sa­mubbedhaṃ,
ālokakaraṇaṃ tadā.

Garuḷā ca samāgantvā,
ekato mantayuṃ tadā;
‘Manussā devanāgā ca,
buddhapūjaṃ akaṃsu te.

Mā no pamattā assumha,
appamattā sadevakā;
Mayampi thūpaṃ kassāma,
lokanāthassa tādino’.

Sabbaṃ maṇimayaṃ thūpaṃ,
akaruṃ te ca kañcukaṃ;
Yojanaṃ tepi vaḍḍhesuṃ,
āyataṃ buddhacetiyaṃ.

Catu­yojana­mubbedho,
buddhathūpo virocati;
Obhāseti disā sabbā,
sataraṃsīva uggato.

Kumbhaṇḍā ca samāgantvā,
ekato mantayuṃ tadā;
‘Manussā ceva devā ca,
nāgā ca garuḷā tathā.

Paccekaṃ buddha­seṭṭhassa,
akaṃsu thūpamuttamaṃ;
Mā no pamattā assumha,
appamattā sadevakā.

Mayampi thūpaṃ kassāma,
lokanāthassa tādino;
Ratanehi chādessāma,
āyataṃ buddhacetiyaṃ’.

Yojanaṃ tepi vaḍḍhesuṃ,
āyataṃ buddhacetiyaṃ;
Pañca­yojana­mubbedho,
thūpo obhāsate tadā.

Yakkhā tattha samāgantvā,
ekato mantayuṃ tadā;
‘Manussā devanāgā ca,
garuḷā ca kumbhaṇḍakā.

Paccekaṃ buddha­seṭṭhassa,
akaṃsu thūpamuttamaṃ;
Mā no pamattā assumha,
appamattā sadevakā.

Mayampi thūpaṃ kassāma,
lokanāthassa tādino;
Phalikā chādayissāma,
āyataṃ buddhacetiyaṃ’.

Yojanaṃ tepi vaḍḍhesuṃ,
āyataṃ buddhacetiyaṃ;
Cha­yo­jani­ka­mubbedho,
thūpo obhāsate tadā.

Gandhabbā ca samāgantvā,
ekato mantayuṃ tadā;
‘Manujā devatā nāgā,
kumbhaṇḍā guyhakā tathā.

Sabbe akaṃsu buddhathūpaṃ,
mayamettha akārakā;
Mayampi thūpaṃ kassāma,
lokanāthassa tādino’.

Vediyo satta katvāna,
dhajaṃ chattaṃ akaṃsu te;
Sabba­soṇṇa­mayaṃ thūpaṃ,
gandhabbā kārayuṃ tadā.

Satta­yojana­mubbedho,
thūpo obhāsate tadā;
Rattindivā na ñāyanti,
āloko hoti sabbadā.

Abhibhonti na tassābhā,
candasūrā satārakā;
Samantā yojanasate,
padīpopi na pajjali.

Tena kālena ye keci,
thūpaṃ pūjenti mānusā;
Na te thūpaṃ āruhanti,
ambare ukkhipanti te.

Devehi ṭhapito yakkho,
abhi­samma­ta­nāmako;
Dhajaṃ vā pupphadāmaṃ vā,
abhiropeti uttariṃ.

Na te passanti taṃ yakkhaṃ,
dāmaṃ passanti gacchato;
Evaṃ passitvā gacchantā,
sabbe gacchanti suggatiṃ.

Viruddhā ye pāvacane,
pasannā ye ca sāsane;
Pāṭihīraṃ daṭṭhukāmā,
thūpaṃ pūjenti mānusā.

Nagare haṃsavatiyā,
ahosiṃ bhatako tadā;
Āmoditaṃ janaṃ disvā,
evaṃ cintesahaṃ tadā.

‘Uḷāro bhagavā neso,
yassa dhātughare disaṃ;
Imā ca janatā tuṭṭhā,
kāraṃ kubbaṃ na tappare.

Ahampi kāraṃ kassāmi,
lokanāthassa tādino;
Tassa dhammesu dāyādo,
bhavissāmi anāgate’.

Sudhotaṃ rajakenāhaṃ,
uttareyyaṃ paṭaṃ mama;
Veḷagge ālaggetvāna,
dhajaṃ ukkhipimambare.

Abhisammatako gayha,
ambare hāsi me dhajaṃ;
Vāteritaṃ dhajaṃ disvā,
bhiyyo hāsaṃ janesahaṃ.

Tattha cittaṃ pasādetvā,
samaṇaṃ upasaṅkamiṃ;
Taṃ bhikkhuṃ abhivādetvā,
vipākaṃ pucchahaṃ dhaje.

So me kathesi ānandī,
pītisañjananaṃ mama;
‘Tassa dhajassa vipākaṃ,
anubhossasi sabbadā.

Hatthi­as­sara­thā­pattī,
senā ca caturaṅginī;
Parivāressanti taṃ niccaṃ,
dhaja­dā­nassi­daṃ phalaṃ.

Saṭṭhi­turiya­sahas­sāni,
bheriyo samalaṅkatā;
Parivāressanti taṃ niccaṃ,
dhaja­dā­nassi­daṃ phalaṃ.

Chaḷa­sīti­sahas­sāni,
nāriyo samalaṅkatā;
Vicit­ta­vatthā­bharaṇā,
āmuk­kama­ṇi­kuṇḍalā.

Aḷārapamhā hasulā,
susaññā tanumajjhimā;
Parivāressanti taṃ niccaṃ,
dhaja­dā­nassi­daṃ phalaṃ.

Tiṃ­sakap­pa­sahas­sāni,
devaloke ramissasi;
Asītikkhattuṃ devindo,
devarajjaṃ karissasi.

Sahas­sak­khat­tuṃ rājā ca,
cakkavattī bhavissati;
Padesarajjaṃ vipulaṃ,
gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.

Kappa­sata­sahas­samhi,
okkā­kakula­sam­bhavo;
Gotamo nāma gottena,
satthā loke bhavissati.

Devalokā cavitvāna,
sukkamūlena codito;
Puññakammena saññutto,
brahmabandhu bhavissasi.

Asītikoṭiṃ chaḍḍetvā,
dāse kammakare bahū;
Gotamassa bhagavato,
sāsane pabbajissasi.

Ārādhayitvā sambuddhaṃ,
gotamaṃ sakyapuṅgavaṃ;
Upavānoti nāmena,
hessasi satthu sāvako’.

Satasahasse kataṃ kammaṃ,
phalaṃ dassesi me idha;
Sumutto saravegova,
kilese jhāpayiṃ mama.

Cakkavattissa santassa,
cātud­dī­pissarassa me;
Tīṇi yojanāni sāmantā,
ussīyanti dhajā sadā.

Satasahassito kappe,
yaṃ kammamakariṃ tadā;
Duggatiṃ nābhijānāmi,
dhaja­dā­nassi­daṃ phalaṃ.

Kilesā jhāpitā mayhaṃ,
… pe …
viharāmi anāsavo.

Svāgataṃ vata me āsi,
… pe …
kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Paṭisambhidā catasso,
… pe …
kataṃ buddhassa sāsanaṃ”.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā upavānatthero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Upa­vā­nat­theras­sāpadā­naṃ dasamaṃ.