Therīapadāna

Kuṇḍa­la­ke­sīvagga

7. Bhaddā­kā­pilānī­therī­apadāna

“Padumuttaro nāma jino,
sabbadhammāna pāragū;
Ito satasahassamhi,
kappe uppajji nāyako.

Tadāhu haṃsavatiyaṃ,
videho nāma nāmato;
Seṭṭhī pahūtaratano,
tassa jāyā ahosahaṃ.

Kadāci so narādiccaṃ,
Upecca saparijjano;
Dhammamassosi buddhassa,
Sabba­duk­kha­bhayap­pahaṃ.

Sāvakaṃ dhutavādānaṃ,
aggaṃ kittesi nāyako;
Sutvā sattāhikaṃ dānaṃ,
datvā buddhassa tādino.

Nipacca sirasā pāde,
taṃ ṭhāna­mabhi­pattha­yiṃ;
Sa hāsayanto parisaṃ,
tadā hi narapuṅgavo.

Seṭṭhino anukampāya,
imā gāthā abhāsatha;
‘Lacchase patthitaṃ ṭhānaṃ,
nibbuto hohi puttaka.

Satasahassito kappe,
okkā­kakula­sam­bhavo;
Gotamo nāma gottena,
satthā loke bhavissati.

Tassa dhammesu dāyādo,
oraso dhammanimmito;
Kassapo nāma gottena,
hessati satthu sāvako’.

Taṃ sutvā mudito hutvā,
yāvajīvaṃ tadā jinaṃ;
Mettacitto paricari,
paccayehi vināyakaṃ.

Sāsanaṃ jotayitvāna,
so madditvā kutitthiye;
Veneyyaṃ vinayitvā ca,
nibbuto so sasāvako.

Nibbute tamhi lokagge,
pūjanatthāya satthuno;
Ñātimitte samānetvā,
saha tehi akārayi.

Sattayojanikaṃ thūpaṃ,
ubbiddhaṃ ratanāmayaṃ;
Jalantaṃ sataraṃsiṃva,
sālarājaṃva phullitaṃ.

Satta­sata­sahas­sāni,
pātiyo tattha kārayi;
Naḷaggī viya jotantī,
rataneheva sattahi.

Gandhatelena pūretvā,
dīpānujjalayī tahiṃ;
Pūjanatthāya mahesissa,
sabba­bhū­tā­nukam­pino.

Satta­sata­sahas­sāni,
puṇṇakumbhāni kārayi;
Rataneheva puṇṇāni,
pūjanatthāya mahesino.

Majjhe aṭṭhaṭṭha­kumbhī­naṃ,
ussitā kañcanagghiyo;
Atirocanti vaṇṇena,
saradeva divākaro.

Catudvāresu sobhanti,
toraṇā ratanāmayā;
Ussitā phalakā rammā,
sobhanti ratanāmayā.

Virocanti parikkhittā,
avaṭaṃsā sunimmitā;
Ussitāni paṭākāni,
ratanāni virocare.

Surattaṃ sukataṃ cittaṃ,
cetiyaṃ ratanāmayaṃ;
Atirocati vaṇṇena,
sasañjhova divākaro.

Thūpassa vediyo tisso,
haritālena pūrayi;
Ekaṃ manosilāyekaṃ,
añjanena ca ekikaṃ.

Pūjaṃ etādisaṃ rammaṃ,
kāretvā varavādino;
Adāsi dānaṃ saṃghassa,
yāvajīvaṃ yathābalaṃ.

Sahāva seṭṭhinā tena,
tāni puññāni sabbaso;
Yāvajīvaṃ karitvāna,
sahāva sugatiṃ gatā.

Sam­patti­yo­nubhot­vāna,
devatte atha mānuse;
Chāyā viya sarīrena,
saha teneva saṃsariṃ.

Ekanavutito kappe,
vipassī nāma nāyako;
Uppajji cārudassano,
sab­ba­dham­ma­vi­passako.

Tadāyaṃ bandhumatiyaṃ,
brāhmaṇo sādhusammato;
Aḍḍho santo guṇenāpi,
dhanena ca suduggato.

Tadāpi tassāhaṃ āsiṃ,
brāhmaṇī samacetasā;
Kadāci so dijavaro,
saṅgamesi mahāmuniṃ.

Nisinnaṃ janakāyamhi,
desentaṃ amataṃ padaṃ;
Sutvā dhammaṃ pamudito,
adāsi ekasāṭakaṃ.

Gharamekena vatthena,
Gantvānetaṃ sa mabravi;
‘Anumoda mahāpuññaṃ,
Dinnaṃ buddhassa sāṭakaṃ’.

Tadāhaṃ añjaliṃ katvā,
anumodiṃ supīṇitā;
‘Sudinno sāṭako sāmi,
buddha­seṭṭhassa tādino’.

Sukhito sajjito hutvā,
saṃsaranto bhavābhave;
Bārāṇasipure ramme,
rājā āsi mahīpati.

Tadā tassa mahesīhaṃ,
itthigumbassa uttamā;
Tassāti dayitā āsiṃ,
pubbasnehena bhattuno.

Piṇḍāya vicarante te,
aṭṭha paccekanāyake;
Disvā pamudito hutvā,
datvā piṇḍaṃ mahārahaṃ.

Puno nimantayitvāna,
katvā ratanamaṇḍapaṃ;
Kammārehi kataṃ pattaṃ,
sovaṇṇaṃ vata tattakaṃ.

Samānetvāna te sabbe,
tesaṃ dānamadāsi so;
Soṇṇāsane paviṭṭhānaṃ,
pasanno sehi pāṇibhi.

Tampi dānaṃ sahādāsiṃ,
kāsirājenahaṃ tadā;
Punāhaṃ bārāṇasiyaṃ,
jātā kāsikagāmake.

Kuṭumbikakule phīte,
sukhito so sabhātuko;
Jeṭṭhassa bhātuno jāyā,
ahosiṃ supatibbatā.

Paccekabuddhaṃ disvāna,
kaniyassa mama bhattuno;
Bhāgannaṃ tassa datvāna,
āgate tamhi pāvadiṃ.

Nābhinandittha so dānaṃ,
tato tassa adāsahaṃ;
Ukhā āniya taṃ annaṃ,
puno tasseva so adā.

Tadannaṃ chaḍḍayitvāna,
duṭṭhā buddhassahaṃ tadā;
Pattaṃ kalalapuṇṇaṃ taṃ,
adāsiṃ tassa tādino.

Dāne ca gahaṇe ceva,
apace padusepi ca;
Sama­citta­mukhaṃ disvā,
tadāhaṃ saṃvijiṃ bhusaṃ.

Puno pattaṃ gahetvāna,
sodhayitvā sugandhinā;
Pasannacittā pūretvā,
saghataṃ sakkaraṃ adaṃ.

Yattha ­yatthū­pa­pajjāmi,
surūpā homi dānato;
Buddhassa apakārena,
duggandhā vadanena ca.

Puna kassapavīrassa,
nidhāyantamhi cetiye;
Sovaṇṇaṃ iṭṭhakaṃ varaṃ,
adāsiṃ muditā ahaṃ.

Catujjātena gandhena,
nicayitvā tamiṭṭhakaṃ;
Muttā duggan­dha­dosamhā,
sabbaṅ­gasu­sa­māgatā.

Satta­pāti­sahas­sāni,
rataneheva sattahi;
Kāretvā ghatapūrāni,
vaṭṭīni ca sahassaso.

Pakkhipitvā padīpetvā,
ṭhapayiṃ sattapantiyo;
Pūjanatthaṃ lokanāthassa,
vippasannena cetasā.

Tadāpi tamhi puññamhi,
bhāginīhaṃ visesato;
Puna kāsīsu sañjāto,
sumitto iti vissuto.

Tassāhaṃ bhariyā āsiṃ,
sukhitā sajjitā piyā;
Tadā paccekamunino,
adāsiṃ ghanaveṭhanaṃ.

Tassāpi bhāginī āsiṃ,
moditvā dānamuttamaṃ;
Punāpi kāsiraṭṭhamhi,
jāto koliyajātiyā.

Tadā koliyaputtānaṃ,
satehi saha pañcahi;
Pañca­pac­ce­ka­buddhā­naṃ,
satāni samupaṭṭhahi.

Temāsaṃ tappayitvāna,
adāsi ca ticīvaraṃ;
Jāyā tassa tadā āsiṃ,
puñña­kamma­pathā­nugā.

Tato cuto ahu rājā,
nando nāma mahāyaso;
Tassāpi mahesī āsiṃ,
sabba­kāma­samid­dhinī.

Tadā rājā bhavitvāna,
brahmadatto mahīpati;
Paduma­vatī­puttānaṃ,
paccekamuninaṃ tadā.

Satāni pañcanūnāni,
yāvajīvaṃ upaṭṭhahiṃ;
Rājuyyāne nivāsetvā,
nibbutāni ca pūjayiṃ.

Cetiyāni ca kāretvā,
pabbajitvā ubho mayaṃ;
Bhāvetvā appamaññāyo,
brahmalokaṃ agamhase.

Tato cuto mahātitthe,
sujāto pipphalāyano;
Mātā sumanadevīti,
kosigotto dijo pitā.

Ahaṃ madde janapade,
sākalāya puruttame;
Kappilassa dijassāsiṃ,
dhītā mātā sucīmati.

Ghana­kañ­cana­bimbena,
nimminitvāna maṃ pitā;
Adā ­kassa­pa­dhīrassa,
kāmehi vajjitassamaṃ.

Kadāci so kāruṇiko,
gantvā kamman­ta­pekkhako;
Kākādikehi khajjante,
pāṇe disvāna saṃviji.

Gharevāhaṃ tile jāte,
disvā­nāta­patāpane;
Kimī kākehi khajjante,
saṃ­ve­ga­ma­labhiṃ tadā.

Tadā so pabbajī dhīro,
ahaṃ tamanupabbajiṃ;
Pañcavassāni nivasiṃ,
paribbājavate ahaṃ.

Yadā pabbajitā āsi,
gotamī jinaposikā;
Tadāhaṃ tamupagantvā,
buddhena anusāsitā.

Na cireneva kālena,
arahat­ta­ma­pāpuṇiṃ;
Aho kal­yāṇa­mittat­taṃ,
kassapassa sirīmato.

Suto buddhassa dāyādo,
kassapo susamāhito;
Pubbenivāsaṃ yo vedi,
saggāpāyañca passati.

Atho jātikkhayaṃ patto,
abhiññāvosito muni;
Etāhi tīhi vijjāhi,
tevijjo hoti brāhmaṇo.

Tatheva bhaddākāpilānī,
tevijjā maccuhāyinī;
Dhāreti antimaṃ dehaṃ,
jitvā māraṃ savāhanaṃ.

Disvā ādīnavaṃ loke,
ubho pabbajitā mayaṃ;
Tyamha khīṇāsavā dantā,
sītibhūtāmha nibbutā.

Kilesā jhāpitā mayhaṃ,
… pe …
viharāmi anāsavā.

Svāgataṃ vata me āsi,
… pe …
kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Paṭisambhidā catasso,
… pe …
kataṃ buddhassa sāsanaṃ”.

Itthaṃ sudaṃ bhaddākāpilānī bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

Bhaddā­kā­pilānī­theri­yāpadā­naṃ sattamaṃ.