Therīapadāna
Ekūposathikavagga
9. Uppalavaṇṇātherīapadāna
“Bhikkhunī uppalavaṇṇā,
iddhiyā pāramiṃ gatā;
Vanditvā satthuno pāde,
idaṃ vacanamabravi.‘Nitthiṇṇā jātisaṃsāraṃ,
pattāhaṃ acalaṃ padaṃ;
Sabbadukkhaṃ mayā khīṇaṃ,
ārocemi mahāmuni.Yāvatā parisā atthi,
pasannā jinasāsane;
Yassā ca meparādhotthi,
khamantu jinasammukhā.Saṃsāre saṃsarantiyā,
khalitaṃ me sace bhave;
Ārocemi mahāvīra,
aparādhaṃ khamassu taṃ’.‘Iddhiñcāpi nidassehi,
mama sāsanakārike;
Catasso parisā ajja,
kaṅkhaṃ chindāhi yāvatā’.‘Dhītā tuyhaṃ mahāvīra,
paññavanta jutindhara;
Bahuñca dukkaraṃ kammaṃ,
kataṃ me atidukkaraṃ.Uppalasseva me vaṇṇo,
nāmenuppalanāmikā;
Sāvikā te mahāvīra,
pāde vandāmi cakkhuma.Rāhulo ca ahañceva,
nekajātisate bahū;
Ekasmiṃ sambhave jātā,
samānachandamānasā.Nibbatti ekato hoti,
jātiyāpi ca ekato;
Pacchime bhave sampatte,
ubhopi nānāsambhavā.Putto ca rāhulo nāma,
dhītā uppalasavhayā;
Passa vīra mamaṃ iddhiṃ,
balaṃ dassemi satthuno’.Mahāsamudde caturo,
pakkhipi hatthapātiyaṃ;
Telaṃ hatthagatañceva,
khiḍḍo komārako yathā.Ubbattayitvā pathaviṃ,
pakkhipi hatthapātiyaṃ;
Cittaṃ muñjaṃ yathā nāma,
luñci komārako yuvā.Cakkavāḷasamaṃ pāṇiṃ,
chādayitvāna matthake;
Vassāpetvāna phusitaṃ,
nānāvaṇṇaṃ punappunaṃ.Bhūmiṃ udukkhalaṃ katvā,
dhaññaṃ katvāna sakkharaṃ;
Sineruṃ musalaṃ katvā,
maddi komārikā yathā.‘Dhītāhaṃ buddhaseṭṭhassa,
nāmenuppalasavhayā;
Abhiññāsu vasībhūtā,
tava sāsanakārikā.Nānāvikubbanaṃ katvā,
dassetvā lokanāyakaṃ;
Nāmagottañca sāvetvā,
pāde vandāmi cakkhuma.Iddhīsu ca vasī homi,
dibbāya sotadhātuyā;
Cetopariyañāṇassa,
vasī homi mahāmune.Pubbenivāsaṃ jānāmi,
dibbacakkhu visodhitaṃ;
Sabbāsavā parikkhīṇā,
natthi dāni punabbhavo.Atthadhammaniruttīsu,
Paṭibhāne tatheva ca;
Ñāṇaṃ me vimalaṃ suddhaṃ,
Sabhāvena mahesino.Purimānaṃ jinaggānaṃ,
saṅgamaṃ te nidassitaṃ;
Adhikāraṃ bahuṃ mayhaṃ,
tuyhatthāya mahāmuni.Yaṃ mayā pūritaṃ kammaṃ,
Kusalaṃ sara me muni;
Tavatthāya mahāvīra,
Puññaṃ upacitaṃ mayā.Abhabbaṭṭhāne vajjetvā,
vārayantī anācaraṃ;
Tavatthāya mahāvīra,
cattaṃ me jīvituttamaṃ.Dasakoṭisahassāni,
adāsiṃ mama jīvitaṃ;
Pariccattā ca me homi,
tavatthāya mahāmuni’.Tadātivimhitā sabbā,
sirasāva katañjalī;
‘Avocayye kathaṃ āsi,
atuliddhiparakkamā’.Satasahassito kappe,
nāgakaññā ahaṃ tadā;
Vimalā nāma nāmena,
kaññānaṃ sādhusammatā.Mahorago mahānāgo,
pasanno jinasāsane;
Padumuttaraṃ mahātejaṃ,
nimantesi sasāvakaṃ.Ratanamayaṃ maṇḍapaṃ,
pallaṅkaṃ ratanāmayaṃ;
Ratanaṃ vālukākiṇṇaṃ,
upabhogaṃ ratanāmayaṃ.Maggañca paṭiyādesi,
ratanaddhajabhūsitaṃ;
Paccuggantvāna sambuddhaṃ,
vajjanto tūriyehi so.Parisāhi ca catūhi,
parivuto lokanāyako;
Mahoragassa bhavane,
nisīdi paramāsane.Annaṃ pānaṃ khādanīyaṃ,
bhojanañca mahārahaṃ;
Varaṃ varañca pādāsi,
nāgarājā mahāyasaṃ.Bhuñjitvāna sambuddho,
pattaṃ dhovitvā yoniso;
Anumodanīyaṃkāsi,
nāgakaññā mahiddhikā.Sabbaññuṃ phullitaṃ disvā,
nāgakaññā mahāyasaṃ;
Pasannaṃ satthuno cittaṃ,
sunibandhañca mānasaṃ.Mamañca cittamaññāya,
jalajuttamanāmako;
Tasmiṃ khaṇe mahāvīro,
bhikkhuniṃ dassayiddhiyā.Iddhī anekā dassesi,
bhikkhunī sā visāradā;
Pamoditā vedajātā,
satthāraṃ idamabravi.‘Addasāhaṃ imaṃ iddhiṃ,
sumanaṃ itarāyapi;
Kathaṃ ahosi sā vīra,
iddhiyā suvisāradā’.‘Orasā mukhato jātā,
dhītā mama mahiddhikā;
Mamānusāsanikarā,
iddhiyā suvisāradā’.Buddhassa vacanaṃ sutvā,
evaṃ patthesahaṃ tadā;
‘Ahampi tādisā homi,
iddhiyā suvisāradā.Pamoditāhaṃ sumanā,
patthe uttamamānasā;
Anāgatamhi addhāne,
īdisā homi nāyaka’.Maṇimayamhi pallaṅke,
maṇḍapamhi pabhassare;
Annapānena tappetvā,
sasaṃghaṃ lokanāyakaṃ.Nāgānaṃ pavaraṃ pupphaṃ,
aruṇaṃ nāma uppalaṃ;
‘Vaṇṇaṃ me īdisaṃ hotu’,
pūjesiṃ lokanāyakaṃ.Tena kammena sukatena,
cetanāpaṇidhīhi ca;
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ,
tāvatiṃsamagacchahaṃ.Tato cutāhaṃ manuje,
upapannā sayambhuno;
Uppalehi paṭicchannaṃ,
piṇḍapātamadāsahaṃ.Ekanavutito kappe,
vipassī nāma nāyako;
Uppajji cārudassano,
sabbadhammesu cakkhumā.Seṭṭhidhītā tadā hutvā,
bārāṇasipuruttame;
Nimantetvāna sambuddhaṃ,
sasaṃghaṃ lokanāyakaṃ.Mahādānaṃ daditvāna,
uppalehi vināyakaṃ;
Pūjayitvā cetasāva,
vaṇṇasobhaṃ apatthayiṃ.Imamhi bhaddake kappe,
brahmabandhu mahāyaso;
Kassapo nāma gottena,
uppajji vadataṃ varo.Upaṭṭhāko mahesissa,
tadā āsi narissaro;
Kāsirājā kikī nāma,
bārāṇasipuruttame.Tassāsiṃ dutiyā dhītā,
samaṇaguttasavhayā;
Dhammaṃ sutvā jinaggassa,
pabbajjaṃ samarocayiṃ.Anujāni na no tāto,
agāreva tadā mayaṃ;
Vīsavassasahassāni,
vicarimha atanditā.Komāribrahmacariyaṃ,
rājakaññā sukhedhitā;
Buddhopaṭṭhānaniratā,
muditā sattadhītaro.Samaṇī samaṇaguttā ca,
bhikkhunī bhikkhudāyikā;
Dhammā ceva sudhammā ca,
sattamī saṃghadāyikā.Ahaṃ khemā ca sappaññā,
paṭācārā ca kuṇḍalā;
Kisāgotamī dhammadinnā,
visākhā hoti sattamī.Tehi kammehi sukatehi,
cetanāpaṇidhīhi ca;
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ,
tāvatiṃsamagacchahaṃ.Tato cutā manussesu,
upapannā mahākule;
Pītaṃ maṭṭhaṃ varaṃ dussaṃ,
adaṃ arahato ahaṃ.Tato cutāriṭṭhapure,
jātā vippakule ahaṃ;
Dhītā tiriṭivacchassa,
ummādantī manoharā.Tato cutā janapade,
kule aññatare ahaṃ;
Pasūtā nātiphītamhi,
sāliṃ gopemahaṃ tadā.Disvā paccekasambuddhaṃ,
pañcalājāsatānihaṃ;
Datvā padumacchannāni,
pañca puttasatānihaṃ.Patthayiṃ tepi patthesuṃ,
madhuṃ datvā sayambhuno;
Tato cutā araññehaṃ,
ajāyiṃ padumodare.Kāsirañño mahesīhaṃ,
hutvā sakkatapūjitā;
Ajaniṃ rājaputtānaṃ,
anūnaṃ satapañcakaṃ.Yadā te yobbanappattā,
kīḷantā jalakīḷitaṃ;
Disvā opattapadumaṃ,
āsuṃ paccekanāyakā.Sāhaṃ tehi vinābhūtā,
sutavīrehi sokinī;
Cutā isigilipasse,
gāmakamhi ajāyihaṃ.Yadā buddhā sutamatī,
sutānaṃ bhattunopi ca;
Yāguṃ ādāya gacchantī,
aṭṭha paccekanāyake.Bhikkhāya gāmaṃ gacchante,
disvā putte anussariṃ;
Khīradhārā viniggacchi,
tadā me puttapemasā.Tato tesaṃ adaṃ yāguṃ,
pasannā sehi pāṇibhi;
Tato cutāhaṃ tidasaṃ,
nandanaṃ upapajjahaṃ.Anubhotvā sukhaṃ dukkhaṃ,
saṃsaritvā bhavābhave;
Tavatthāya mahāvīra,
pariccattañca jīvitaṃ.Evaṃ bahuvidhaṃ dukkhaṃ,
sampattī ca bahubbidhā;
Pacchime bhave sampatte,
jātā sāvatthiyaṃ pure.Mahādhanaseṭṭhikule,
sukhite sajjite tathā;
Nānāratanapajjote,
sabbakāmasamiddhine.Sakkatā pūjitā ceva,
mānitāpacitā tathā;
Rūpasobhaggasampannā,
kulesu atisakkatā.Atīva patthitā cāsiṃ,
rūpabhogasirīhi ca;
Patthitā seṭṭhiputtehi,
anekehi satehipi.Agāraṃ pajahitvāna,
pabbajiṃ anagāriyaṃ;
Aḍḍhamāse asampatte,
catusaccamapāpuṇiṃ.Iddhiyā abhinimmitvā,
caturassaṃ rathaṃ ahaṃ;
Buddhassa pāde vandissaṃ,
lokanāthassa tādino.‘Supupphitaggaṃ upagamma pādapaṃ,
Ekā tuvaṃ tiṭṭhasi sālamūle;
Na cāpi te dutiyo atthi koci,
Bāle na tvaṃ bhāyasi dhuttakānaṃ’.‘Sataṃ sahassānipi dhuttakānaṃ,
Samāgatā edisakā bhaveyyuṃ;
Lomaṃ na iñje na sampavedhe,
Kiṃ me tuvaṃ māra karissaseko.Esā antaradhāyāmi,
kucchiṃ vā pavisāmi te;
Bhamukantarikāyampi,
tiṭṭhantiṃ maṃ na dakkhasi.Cittasmiṃ vasībhūtāmhi,
iddhipādā subhāvitā;
Sabbabandhanamuttāmhi,
na taṃ bhāyāmi āvuso.Sattisūlūpamā kāmā,
khandhāsaṃ adhikuṭṭanā;
Yaṃ tvaṃ kāmaratiṃ brūsi,
aratī dāni sā mama.Sabbattha vihatā nandī,
tamokhandho padālito;
Evaṃ jānāhi pāpima,
nihato tvamasi antaka’.Jino tamhi guṇe tuṭṭho,
etadagge ṭhapesi maṃ;
Aggā iddhimatīnanti,
parisāsu vināyako.Pariciṇṇo mayā satthā,
kataṃ buddhassa sāsanaṃ;
Ohito garuko bhāro,
bhavanettisamūhatā.Yassatthāya pabbajitā,
agārasmānagāriyaṃ;
So me attho anuppatto,
sabbasaṃyojanakkhayo.Cīvaraṃ piṇḍapātañca,
paccayaṃ sayanāsanaṃ;
Khaṇena upanāmenti,
sahassāni samantato.Kilesā jhāpitā mayhaṃ,
… pe …
viharāmi anāsavā.
Itthaṃ sudaṃ uppalavaṇṇā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.